سهیلا غلام آزاد، پژوهشکده برنامه‌ریزی درسی و نوآوری‌های آموزشی
سیزدهمین کنفرانس آموزش ریاضی ایران، شهریور 1393

فایل

 برنامه‌ریزی درسی از مؤلفه‌های اصلی یک نظام تربیت رسمی است. زیرا که این مؤلفه به صورت هدفمند، تجارب تربیتی ویژه‌ای را برای ارتقا و تعالی وجودی دانش‌آموزان در ابعاد و شئون مختلف فراهم می‌نماید. به لحاظ نظری و در تعاریف بعمل آمده از معنا و مفهوم برنامه‌ریزی درسی، برنامه‌ریزی درسی دربردارنده طیفی از انواع فعالیت‌ها است. در ادامه می‌خوانید :

• برنامه درسی

• برنامه درسی، طراحی

• برنامه درسی، تدوین

• برنامه درسی، اجرا

• برنامه درسی، ارزشیابی

• اصول ارزشیابی برنامه درسی

• پیشینه

• روش پژوهش

• سطوح ارزشیابی

• اهداف ارزشیابی در سطح ارزشیابی از بسته آموزشی(قصد شده)

• اهداف ارزشیابی در سطح ارزشیابی از بسته آموزشی(اجرا شده)

• مؤلفه‌هایی که اندازه‌گیری شده یا درباره آنها اطلاعاتی جمع‌آوری می‌گردد.

• کتاب درسی

• کتاب درسی، ساختار

• کتاب درسی، صفحه آرایی

• کتاب درسی، سازماندهی محتوا

• کتاب راهنمای معلم

• در سطح ارزشیابی بسته آموزش اجرا شده

• ارزشیابی عوامل مؤثر بر اجرای بسته آموزشی

• جمع‌آوری داده‌ها

• نمونه‌گیری

• ابزار گردآوری اطلاعات

• چگونگی تحلیل داده‌ها

منبع : وب‌سايت شورا  خانه‌های رياضيات ايران

پیشینه کنفرانس‌های آموزش ریاضی ایران از ابتدا تاکنون در سال‌های 1349 و 1350 به‌همت اعضای علاقه‌مند جامعه ریاضی، به ترتیب اولین و دومین کنفرانس ریاضی ایران در دانشگاه‌های شیراز و صنعتی شریف برگزار شد. گزارش میزگردهای این دو کنفرانس، نشان می‌دهد که آموزش ریاضی یکی از مسائل محوری این دو کنفرانس ریاضی بوده است. به‌خصوص در کنفرانس دوم، میزگردهایی با حضور چهره‌های سرشناس ریاضی ایران و جهان از جمله پروفسور هشترودی، پروفسور فاطمی، دیودونه، سوبولف و مک‌کارتی درباره برنامه درسی ریاضی دوره دبیرستان برگزار شد. این میزگردها، نقش عمده‌ای در تغییر برنامه درسی ریاضی ایران در آن زمان ایفا کردند.
پس از اعلام موجودیت انجمن ریاضی ایران، مسئولیت برگزاری کنفرانس‌های سالانه ریاضی به عهده اين انجمن گذاشته شد. به دنبال استمرار کنفرانس‌های ریاضی، نیاز به طرح مسائل موجود پیرامون آموزش و یادگیری ریاضی، بیشتر و بیشتر احساس می‌شد و هر برنامه‌ای که در راستای آموزش ریاضی تدارک دیده می‌شد، به عنوان یک اقدام مثبت و سازنده، مورد استقبال معلمان ریاضی شرکت‌کننده در کنفرانس‌های ریاضی قرار می‌گرفت. این نیازها، فکر برگزاری کنفرانس‌های سالانه آموزش ریاضی را در دست‌اندرکاران آموزش ریاضی در وزارت آموزش وپرورش و انجمن ریاضی ایران بیشتر تقویت کرد. بالاخره در سال 1373 پیشنهاد برگزاری کنفرانس‌های آموزش ریاضی در شورای اجرایی انجمن ریاضی ایران به بحث گذاشته شد. شورای اجرایی انجمن ریاضی ایران در جلسه مورخ 16 آذر 1373 موضوع برگزاری کنفرانس آموزش ریاضی را مورد بحث قرار داد. شورا با توجه به نیازهای اساسی نظام آموزشی ریاضی کشورمان در سطوح مختلف و تأثیر غیرقابل انکار روش‌های علمی آموزش ریاضی در ارتقای فرهنگ ریاضی در سطوح مختلف و اهمیت شناخت و بررسی مسائل و مشکالت آموزش ریاضی در این سطوح، لزوم برگزاری کنفرانس‌های آموزش ریاضی را تصویب کرد.(اسناد شورای اجرائی انجمن ریاضی ایران، 1373) . به دنبال این مصوبه، در جلسة افتتاحیه بیست و ششمین کنفرانس ریاضی کشور در فروردین 1374 که در دانشگاه شهید باهنر کرمان برگزار شد، دکتر محمدعلی نجفی، وزیر محترم آموزش وپرورش وقت، بر لزوم برپایی کنفرانس‌های آموزش ریاضی با مشارکت انجمن ریاضی ایران، تأکید کرد. پس از آن، برنامه‌ریزی برای برگزاری اولین کنفرانس آموزش ریاضی ایران در اصفهان در تاریخ 1 تا 8 شهریور 1375 انجام شد. به دنبال آن، دومین کنفرانس آموزش ریاضی ایران توسط انجمن ریاضی ایران و اداره کل آموزشوپرورش استان کرمانشاه، از 9 تا 4 شهریور 1376 برگزار شد.
از اولین کنفرانس آموزش ریاضی ایران تا چهارمین کنفرانس، برنامه‌ریزی و اجرای کنفرانس‌ها به صورت مشترک، با حمایت وزارت آموزش وپرورش و زیر نظر انجمن ریاضی ایران بود و در مجموعه همایش‌های این انجمن قرار داشت. پس از آن، اتحادیه انجمن‌های معلمان ریاضی کشور تأسیس شد و این کنفرانس با مشارکت این اتحادیه، وزارت آموزش و پرورش، انجمن ریاضی ایران، انجمن آمار ایران، شورای خانه‌های ریاضیات ایران واستادان ریاضیات دانشگاه‌های ایران برگزار می‌شود.

فهرست کنفرانس‌های آموزش ریاضی ایران

کنفرانس		شهر		دبير کنفرانس	تاريخ
اولين		اصفهان		دکتر علی رجالي (دانشگاه صنعتی اصفهان)	شهریور 1375
دومين		کرمانشاه		دکتر زهرا گویا (دانشگاه شهید بهشتی)	شهریور 1376
سومين		کرمان		دکتر محمود محسنی‌مقدم (دانشگاه شهید باهنر)	شهریور 1377
چهارمين		تهران		دکتر زهرا گویا (دانشگاه شهید بهشتی)	بهمن 1378
پنجمين		مشهد		دکتر سیدحسن علم‌الهدایی (دانشگاه فردوسی)	بهمن 1379
ششمين		شيراز		دکتر بهمن طباطبایی (دانشگاه شیراز)	اسفند 1381
هفتمين		سنندج		دکتر فرهاد جنتی (دانشگاه کردستان)	شهریور 1383
هشتمين		شهرکرد		آقای محمدباقر منزوی (آموزش وپرورش چهارمحال و بختیاری)	مرداد 1385
نهمين		زاهدان		دکتر اکبر گلچین (دانشگاه سیستان و بلوچستان)	شهریور 1386
دهمين		يزد		آقای محمدرضا انتظاری (آموزشوپرورش یزد)	شهريور 1387
يازدهمين		محمودآباد		دکتر اسماعیل یزدانی (دانشگاه فنی و حرفه‌ای مازندران)	تیر 1389
دوازدهمين		سمنان		آقای حسین فولادیان (آموزش وپرورش سمنان)	شهريور 1391

Ali Rejali is Associate Professor of Mathematics and Statistics at Isfahan University of Technology, Iran. He is the Cofounder of the Iranian Mathematics Competitions, founder of Isfahan Mathematics House and Societies for Teachers of Mathematics in Iran and the Iranian Association for Mathematics Teachers’ Societies. He is also a member of the Awards Committee of the World Federation of National Mathematics Competitions. We had many goals for improvement of mathematics education when we started the mathematics competition in Iran, but due to some changes on the rules, most of them have not been achieved. One of them was the improvement of mathematics knowledge, and problem solving skills among teachers. The results of a study on the involvement of mathematics teachers in competitions, as well as the positive and negative effects of the competitions on education in Iran, is presented

Introduction

High school mathematics competitions in Iran started in 1984 [1]. One of the goals was to involve the teachers, schools, cities and provinces as well as students in competition type activities for improvement of mathematics education throughout the country [2]. In order to achieve this goal, we started competitions in schools, cities and provinces. The teachers were involved in all activities related to competitions [3]. But later on due to a need for the success of the Iranian teams in IMOs, they have changed the rules. Now a two stage national competition is held each year. On the first stage, through a multiple choice national test, a central committee chooses the winners of the first round. Then there is another competition among the winners of the first round, through which the committee chooses the winners of the second round. These students take part in a series of training workshops, and the IMO team will be chosen from the best performers of these students. Under this policy, the teachers are less involved, and many students do not take part in competitions as they feel unsuccessful if they have not achieved high results in these competitions, and, as a result, there are few benefits to mathematics education in general from these activities. In order to test above hypothesis, we ran an opinion poll study among all mathematics teachers throughout the country, with the help of the Iranian Association of Mathematics Teachers’ Societies. What follows is the procedure and the results: Sampling Procedure

Cluster sampling is being used with 121 teachers from the list of the members of different Mathematics Teachers’ Societies throughout the country, (these teachers are more aware of the news and problems about mathematics education). Here, the clusters are the provinces, each listing unit consists of members of Mathematics Teachers’ Society of that province. Elementary unit is a typical high school mathematics teacher, as a member of the corresponding society [4]. Sample size ($n=121$) is obtained by estimating the overall sample size with the use of the variance for similar study in Iran and 10 percent accepted error. The number of elementary units in each province was calculated relative to the number of population of that province, (using 1996 Iranian Census). A tested questionaire was designed for this opinion poll, and follow up attempts have been made

Results

Only 65.3% of these mathematics teachers are familiar with the procedure of mathematics competitions

Only 16.5% of them agree with the procedure. (Some small provinces with low level of mathematics education agree more.)

Most of them believe that mathematics competitions should be more popular

Almost 54.5% of the teachers believe that in general mathematics competitions have positive effects on mathematics education

57.9% believe that the competitions have positive effect on solving the problem of lack of interest in mathematics

Almost 56.2% believe that the competitions stimulate students in learning more mathematics

About 50.4% believe that they encourage students in solving problems

 About 74% believe that mathematics education will benefit from mathematics competitions

But 76% of these teachers believe that this competition does not belong to all students,

and 58.7% believe that it should be designed so that most students can be involved in it For the involvement of teachers in running competitions,

Only 39.7% of teachers believe that they are involved in making questions, 59.5% are involved in choosing students to participate in Iranian mathematics competitions from schools,only 33.9% believe that the teachers are involved in choosing winners in cities, 9.9% in provinces and 2.5% in the country (National Iranian Mathematics Olympiad). Even for organizing the competitions as observers only 19% are involved.

Although only 31.4% believe that mathematics competitions have positive effect on mathematics education of all students, most believe that it stimulates students in general

On the other hand, only 9.9% believe that it has negative side effects on students, due to discouragement from not being winner

  About 33.4% believe that it is a high school business, and only 24.8% believe that it is a university business

  About 28.9% believe that the competitions have positive effects on social behaviour of the students. 44.6% have no idea on this question

Only 11.6% believe that the competitions have negative effects on social behaviour of students, due mostly to discouragement

About 52.1% believe that separating the so called gifted students is not a suitable activity for mathematics education

 About 54.5% believe that mixing up students has positive effects on the improvement of education

57.9% disbelieve the method of choosing gifted students. Some of them (low %) believe that the teachers are capable of choosing these students throughout the classes

 About 53.7% believe in the positive effects of competitions on winners, and 35.5% in the negative effects of the competitions on non winners

Most of the teachers believe that competitions should be more popular, and we should prepare all students, even the students from low income families to take part in them

Most of the teachers agree with the author for the need for more involvement of teachers in competitions

 

The overall results are

A need for more involvement of teachers-

A need for changing rules to have higher involvement of both teachers and students-

The need to prepare all students for taking part in competitions-

In any situation, competitions have positive effects on mathematics education [3]-

The author is thankful to Miss Fathi and Miss Masaeli for working on the results, to the Iranian Association of Mathematics Teachers’ Societies, and all Societies for Mathematics Teachers in Iran, for helping him in this opinion poll. Also he thanks the Iran Education Evaluation Organization for its financial support

References

1. Rejali, A., Toomanian, M., & Zaree Nahandi, R., Mathematics Competitions in Iran, presented at ICME 6, Hungary (1988)

2. Rejali, A., Lack of interest of students for studying mathematics, Unesco Document Series no.35 (Reports and papers presented in the fifth day special programme on Mathematics Education and Society at ICME (6), 1988, pp.146-147

3. Rejali, A., Impact of Iran’s participation in the IMO on mathematics education, and National Competitions, `A New Proposal’, Mathematics Competitions, vol.4, no 2, (1991), pp.84-90.

4. Levy, P.S., and Lemeshow, S., Sampling of Populations, Methods and Applications, Wiley, 1991

Ali Rejali

Isfahan University of Technology and Isfahan Mathematics House
Isfahan
IRAN
Email: Ali Rejali

علی رجالی، دانشکده علوم ریاضی دانشگاه صنعتی اصفهان و خانه ریاضیات اصفهان

علی­‌رغم تمام اهمیتی که آموزش ریاضی و علوم برای توسعه پایدار کشور دارد، اما متأسفانه مشکلات تدریس این رشته­‌ها در بسیاری از جوامع وجود دارند. در این گزارش علاوه بر اشاره به مقاله قبلی “برای رفع اشکالات آموزش ریاضی ایران، خیلی دیر شده است” ( [1] ) که به عنوان نخستین سخنرانی در ششمین کنفرانس آموزش ریاضی ایران ارائه شد، به طرح مسئله و روش­‌های بررسی و ارائه طریق در مورد آن با توجه به وضعیت کشورهای موفق‌­تر پرداخته می‌­شود.

در سال 1377 همزمان با آغاز فعالیت ستاد ملی سال جهانی ریاضیات و تشکیل شورای بررسی انجمن‌های علمی وزارت آموزش و پرورش، به تمام مسئولین آموزش و پرورش مسئله مشکلات آموزش ریاضی و علوم را گوشزد نموده و پیشنهاد نمودم تا کمیته‌ای را برای بررسی این مهم تشکیل دهند. متأسفانه طبق معمول کسی توجه نکرد! اما در تابستان 1378 (1999 میلادی) همزمان با سیزدهمین سالگرد فرود به ماه، وزیر آموزش آمریکا کمیته 25 نفره ای را مامور این بررسی در آمریکا نمود. آن‌ها که در میانشان آموزگار، دبیر، مدیر مدرسه، استاد دانشگاه، متخصص آموزش، مدیر کارخانه، سناتور، نماینده مجلس، فرماندار و … بودند، گزارش خود را در سال 2000 میلادی انتشار دادند ( Before it is too late [2] )؛ که این گزارش انگیزه سخنرانی اینجانب در ششمین کنفرانس آموزش ریاضی ایران ( [1] ) در شیراز شد.

در این گزارش به این واقعیت اشاره شده است که همه چیز با این 2 مسئله بهبود می یابد :

• آماده‌سازی و تربیت معلمان خوب و علاقه‌مند، یعنی تصحیح روش‌های آموزش قبل از خدمت (Pre-Service).

• تصحیح روش‌های آموزش ضمن خدمت صحیح و ارتقاء دانش حرفه‌ای معلمان (In-Service)

علاوه بر آن راهکارهای عملی در سطوح محلی ،ایالتی و کشوری براساس 3 هدف، ارائه شده است و پیش بینی کرده‌اند که هر سال حدود 5 بیلیون دلار هزینه نیاز است که باید توسط دولت، آموزش عالی ، بخش‌های صنعت و بازرگانی ، اتحادیه‌های حرفه‌ای آموزشی ، اتحادیه‌های معلمان، گروه‌های اجتماعی و کمک‌های مردمی تأمین شود.

اهداف و استراتژی‌های عملی برای رسیدن به آن‌ها موارد زیر را در بر می‌گیرند :

1- ایجاد یک سیستم پویا برای ارتقاء کیفیت آموزش ریاضی و علوم در مدارس،

تشکیل مؤسسه‌هایی برای فراهم آوردن امکانات ارتقاء حرفه‌ای معلمان و افزایش دانش پایه‌ای آنان، ایجاد کمیته‌های غیردولتی برای گردهمایی تمام استراتژی‌ها جهت رسیدن به اهداف، ایجاد جاذبه‌های حرفه‌ای برای معلمان جهت جذب نیروهای مستعد به این شغل.

2- افزایش قابل توجه تعداد معلمان ریاضی و علوم و ارتقاء کیفیت تربیت و آماده‌سازی آنان

اختصاص بورس، آموزش‌های مناسب برای به‌کارگیری روش‌های آموزشی مؤثر در ریاضی و علوم

3- محیط کاری و ایجاد جاذبه مناسب برای حرفه معلمی در ریاضی و علوم

• ایجاد ارتباط مناسب بین معلمان

• آماده نمودن معلمان جوان و تازه کار برای تدریس مناسب

• فراهم آوردن محیط کاری مناسب و ایجاد جاذبه برای حرفه معلمی

• و در نهایت تامین‌های مالی و اجتماعی برای معلمان پیشنهاد شده است و از همه خواسته شده است تا برای اجرای این برنامه‌ها مشارکت نمایند.

در این گزارش دو نکته مهم وجود داشت که تحت تاثیر آن‌ها آن نوشته تنظیم شده بود:

1- تنها راه ایجاد علاقه به علوم و ریاضی در فرزندان از طریق معلمانی است که نه فقط به رشته خود علاقه دارند، بلکه به اصول خود اعتقاد دارند و آموزش‌های حرفه‌ای مناسب دیده‌اند تا بتوانند معلمانی باشند که این موضوعات را خوب تدریس کنند.

2- اگر آن‌ها تا حال دوام آورده‌اند، و ملت آمریکا به ضعف آموزش ریاضی و علوم در مدارس پی نبرده است، به دلیل پیشرفت‌های صنعتی بوده که در آغاز قرن گذشته برای آن برنامه‌ریزی کرده‌اند و باعث شده که مهاجران زیادی از تمام جهان را جذب کنند!!

در دانشگاه‌ها، مراکز تحقیقاتی، انجمن‌های علمی، وزارت آموزش و پرورش، بنیاد ملی علوم (NSF: National Science Foundation)، بورد تحقیقات ملی (NRC: National Research Commission) و مجالس قانون‌گزاری کمیته‌های مختلف تشکیل شده­اند، سمینارها، کنفرانس‌ها و کارگاه‌های متعدد برگزار شده یا می‌شوند و تاکنون راه حل­های آن­ها عبارتند از :

• تصحیح روند و ایجاد رفرم در آموزش دانشگاهی 

• تغییر محیط برای آموزش ریاضی و علوم به نحوی که جامعه علمی تولید علم واقعی داشته باشد.

• تغییر اهداف آموزشی و تحقیقاتی در دانشگاه‌ها

•  درک اینکه آموزش سنتی متخصصان علوم و ریاضی خیلی یک جانبه‌نگر و باریک است و از نیازهای جامعه، صنعت و به طور خاص جامعه علمی دور است.

• علاقه به حرکت از تجزیه و تحلیل (تئوری) به عمل

مسایلی از قبیل عدم شناخت جامعه از اهمیت جایگاه ریاضیات و علوم و توانمندی حل مسایل عادی با ابزارهای علمی، نقش ریاضیات در علوم مختلف و یکپارچگی علوم، نیاز به تغییر در سیاست‌گزاری های پژوهشی، لزوم تغییرات در آموزش ریاضی و علوم و باز شدن فرصت‌ها برای محققان علوم ریاضی، تعیین نیازهای جامعه از علوم ریاضیات، نحوه پاسخگویی به این نیازها توسط متخصصان علوم ریاضی و منابع مورد نیاز برای تحقق این خواست‌ها همه مواردی هستند که مورد مطالعه می‌باشند. [3]

• تطبیق بین رشته‌ها

• علوم یکپارچه

• ترویج تحقیقات بین رشته‌ای

• به‌کارگیری نتایج تحقیقات در صنعت، اقتصاد و سایر امور عادی

• ایجاد ارتباط بیشتر بین مدرسان دانشگاهی و انجمن‌های علمی

همگی جزء راه حل های ارائه شده برای دانشگاه ها هستند. اما از همه مهمتر فعالیت­های آموزشی است، که در این رابطه موارد زیر مطرح هستند:

• تصحیح استانداردهای آموزشی و به­کارگیری آن­ها در آموزش

• ایجاد ارتباط بین رشته‌ای در آموزش

• تقویت معلمان شاغل

• تربیت معلمان توانمند

• ایجاد علاقه در دانش‌آموزان و دانشجویان برای یادگیری بهتر علوم و ریاضی

• ایجاد محیط‌های مناسب آموزشی برای آموزش ریاضی و علوم با تکیه بر کاربردهای آن­ها

• تقویت دوره‌های عالی آموزش ریاضی و علوم

در این راستا این نکته مطرح شده است که چرا هنوز ریاضیات به حساب می‌آید؟ که برخی از دلایل آن عبارتند از :

•  ریاضیات ابزاری برای انتقال ایده‌ها و اطلاعات کمی است.

•  تکنولوژی پیشرفته به ریاضیات پیشرفته نیاز دارد. (ریاضیات ابزاری برای توسعه نیازهای مهندسی، صنعت، علوم، اقتصاد، جامعه‌شناسی و مدیریت است.)

•  مطالعات ریاضی، بستر توسعه تکنیک‌ها و مفاهیم جدید است که در توسعه پایدار و تحقیقات علمی به کار می‌روند.

•  ریاضیات اندیشه و استدلال منطقی را تقویت می‌کند.

مطالعات و یافته­های مشابهی در انگلستان هم وجود دارد: [4]

مشکلات ما :

•  نتایج ما در آزمون های تیمز بدتر از آمریکاست.

•  ما حتی استانداردها و خوراک‌های اولیه را نداریم.

• در جامعه ما علاقه به شغل معلمی وجود ندارد و هیچ تلاشی هم در این جهت نشده است.

• ما آموزشگر ریاضی و علوم کم داریم.

• از برنامه‌های تربیت معلم حمایت نمی‌شوند.

• مجوز معلمی مفهومی ندارد!

• برنامه‌های آموزش ضمن خدمت ما پر از اشکال است.

• انجمن‌های علمی دانشگاهی ما به عمق مشکل توجهی ندارند و ریشه حل مشکلات را در مدارس نمی‌بینند. 

• هرکاری میکنیم به انحراف کشیده می‌شود :

• مسابقات روند صحیح خود را دنبال نمیکنند.

• مرکز تحقیقات معلمان تغییر عملکرد داده است.

• طرح آموزش مستمر، بدون نتیجه مانده است.

• علی­رغم تشکیل انجمن‌های علمی معلمان، به دلیل عدم حمایت جدی از آن‌ها توسط آنان دچار اشکال است. 

• نداشتن مهاجر لایق که بتواند جبران کند و حتی مهاجر منفی (اگر مورد انتقاد قرار نگیرم اصطلاحاً فرار مغزها)

• مسئله کنکور، بی‌اعتباری آزمون‌های مدرسه‌ای و ناشناس ماندن استعدادها

• عدم استفاده مناسب از تکنولوژی‌های آموزشی

• عدم داشتن برنامه کاری برای تغییر برنامه‌ها و نوآوری‌ها

• بی‌توجهی به تحقیقات معلمان و تاثیر آن در آموزش بهتر

و …

پس آیا هنوز دیر نشده است؟! اما از ضرب‌المثل چینی که در گزارش هم آمده است باید استفاده کرد:

”بهترین وقت کاشتن یک درخت، 20 سال قبل بوده است، دومین زمان مناسب همین امروز است“

چه‌کنیم؟

• حمایت واقعی از انجمن‌های علمی

• ترویج صحیح اطلاع‌رسانی

• ترویج تحقیقات بین معلمان

• راه‌اندازی دوره‌های تربیت آموزشگر ریاضی (با اختصاص بورس برای اعزام افراد مستعد برای آماده‌سازی نیروهای مدرس)

• ایجاد جاذبه برای شغل معلمی با اختصاص بورس به دانش‌آموزان مستعد (تجربه دانش‌سراهای سابق)

• گسترش مراکز تربیت معلم و استفاده بهینه و مؤثر از آن­ها

• ارتقاء جایگاه معلمان در جامعه

• استفاده از منابع مازاد درآمد نفتی برای توسعه آموزش

• تغییر جایگاه آموزش در برنامه‌ریزی‌ها از خدماتی به تولیدی

• صدور مجوز معلمی (طرح ارائه شده در میزگرد پنجمین کنفرانس آموزش ریاضی ایران در مشهد)

• تصحیح روش گزینش دانشجو

• آماده سازی مناسب معلمان قبل از تغییر برنامه‌ها و کتب

و … ما وظایف ما معلمان چیست؟

• علاقه‌مندی به رشته‌ای که تدریس می‌کنیم

• علاقه‌مندی به معلمی

• عادت کردن به مطالعه و شرکت در مباحث گروهی

• همکاری با انجمن های علمی، آموزشی معلمان و حمایت از این فعالیت‌ها

از آن سال در آمریکا مطالعات، آزمایش‌ها و بررسی‌ها ادامه یافت به حدی که در یک ماه قبل کمیته مشاوران رئیس‌جمهور و وزیر آموزش و پرورش برای ارائه راهکار عملی تا سال 2007 تشکیل شده است.

در ایران، اخیراً سازمان پژوهش قصد دارد این مطالعه را آغاز نماید و خانه ریاضیات اصفهان اعلام آمادگی کرده ‌است که با کمک همه معلمان، مسئولیت اجرای این پروژه را بپذیرد! در این راستا مسایل زیر مطرح هستند :

مشکلات محسوس

1-کمبود فراوان متخصص آموزش ریاضی و علوم و نیاز به انتخاب نخبگان علاقه‌مند برای ادامه تحصیل در این زمینه

2- کمبود کتاب‌های غیر درسی علوم در مدارس

3- عدم استفاده از آزمایشگاه و عدم توجه به جنبه‌های کاربردی علوم در مدارس

4- مسئله کنکور و عدم توجه معلمان و دانش‌آموزان به مسایل مفهومی و آزمایشگاهی

5- نیاز به تصحیح روش‌های آموزش ضمن خدمت برای آموزش روش‌های نوین به معلمان

6- نبود استاندارهای آموزش ریاضی و علوم در دوره‌های عمومی و دبیرستان

برنامه کاری پیشنهادی خانه ریاضیات اصفهان به شرح زیر است:

1- انجام مطالعات تطبیقی در مورد روند آموزش ریاضی و علوم در سایر کشورها، کشورهایی مانند چین، ژاپن، سنگاپور، فنلاند، هلند و هند.

2- تشکیل کمیته‌ای متشکل از نمایندگان انجمن ریاضی ایران، انجمن آمار ایران، انجمن فیزیک ایران، انجمن نجوم ایران، انجمن شیمی و مهندسی شیمی ایران، انجمن زیست‌شناسی ایران، انجمن زمین‌شناسی ایران، انجمن برنامه‌ریزی درسی ایران، انجمن تعلیم و تربیت و سایر انجمن‌های علمی مرتبط به اضافه نمایندگان اتحادیه انجمن‌های علمی آموزشی معلمان ریاضی، اتحادیه انجمن‌های علمی آموزشی معلمان فیزیک، انجمن‌های دوره عمومی، شیمی، زیست، زمین‌شناسی، کامپیوتر، شبکه مدرسه و عده‌ای از معلمان و مدیران مدارس مقاطع مختلف تحصیلی که حداقل هر دو ماه یک بار جلسه تشکیل می‌دهند و کمیته‌های تخصصی آنها به بررسی مسایل و مشکلات می‌پردازند.

بررسی وضعیت موجود، مقایسه آن با نیازها و وضعیت جاری در کشورهای پیشرفته در زمینه آموزش ریاضی و علوم و ارائه راه‌حل برای رفع مشکلات، جزء وظایف این کمیته می‌باشد. دستاوردهای گروه 1 و نتایج ایران در آزمون‌های بین‌المللی و حتی کنکور می‌تواند مورد استفاده این کمیته و زیرکمیته‌های آن قرار گیرد.

3- بررسی نیازهای مهارتی و اطلاعاتی فارغ‌التحصیلان مقاطع مختلف تحصیلی در زمینه‌های ریاضی و علوم و دسته‌بندی آن‌ها توسط کمیته‌ای شامل کارشناسان و مدیران واحدهای مختلف صنعتی، محققان مسایل اقتصادی و اجتماعی، مدیران، معلمان و اساتید دانشگاه‌ها.

در پایان نتیجه کار این دوکمیته انتشار می‌یابد و مبنای استانداردسازی آموزش ریاضی و علوم در آموزش و پرورش تدوین و نیازها و مشکلات محسوس و غیرمحسوس دسته‌بندی می‌شوند.

در حال حاضر می‌توان قدم‌هایی را جهت حل مشکلات محسوس برداشت:

1- تلاش در جهت اعزام جوانانی که از نظر علمی مستعد شناخته می‌شوند از میان فارغ‌التحصیلان علوم و مهندسی برای ادامه تحصیل در رشته‌های آموزش ریاضی و علوم

2- تلاش در جهت ایجاد مرکز تحقیقات آموزش ریاضی و علوم

3- تهیه بسته‌های کتب در زمینه­های علوم و ریاضی برای ارسال به تمام مدارس و تصحیح روند توسعه ICT در مدارس

4- بررسی وضعیت آزمایشگاهی مدارس و پژوهشگاه‌های دانش‌آموزی و تکمیل آن‌ها، برگزاری و حمایت از مسابقات آزمایشگاهی

5- ارائه الگوهای آموزشی فرصت مطالعاتی معلمان ریاضی و علوم به جای برنامه‌های آموزش ضمن‌خدمت فعلی

6- تلاش بیشتر درجهت حل مسئله کنکور

• [1] ‌ رجالی، علی؛ برای رفع اشکالات آموزش ریاضی ایران خیلی دیر شده است، فرنود شماره 12 [1382]، 15 تا 21

• [2] http://www.ed.gov/americacounts/glenn/toolate-execsum.html

• [3] http://www.nap.edu/openbook

• [4] http://www.lms.ac.uk

• National Science Foundation

• National Research Commission

چالش‌های آموزش ریاضی مدرسه‌ای در ایران

آقای دکتر علی رجالی، دانشیار دانشگاه صنعتی اصفهان

دوشنبه 25 دی 1391

فایل سخنرانی

در این سخنرانی تلاش می‌شود، مسایلی از قبیل تألیف كتب درسی ریاضی، برنامه‌ریزی درسی، نقش ICT و آموزش ریاضی، آماده‌سازی معلمان جدید جهت آموزش ریاضی، عوامل عدم علاقه دانش‌آموزان به علوم ریاضی، مشكل تدریس آمار و لزوم توجه به این درس مهم در قرن اطلاعات مورد بررسی قرار گیرند. نیاز خانه ریاضیات اصفهان به حضور بیشتر معلمان، درخواست جهت همكاری در زمینه مطالعه ”نقش آموزش‌های جانبی در آموزش ریاضی“ و لزوم انجام تحقیقات در جهت حل مشكلات و مسائل مبتلا به آموزش ریاضی در ایران توسط معلمان عزیز ریاضی و تقویت انجمن‌های علمی آموزشی معلمان ریاضی با تكیه بر مسایل مقاطع پائین‌تر تحصیلی از موارد دیگری هستند كه در این گفتگو به بحث گذاشته می‌شوند.

• برنامه‌ریزی درسی

• ICT

• عدم علاقه دانش‌آموزان به مطالعه ریاضی

• تدریس آمار

• رسالت خانه ریاضیات اصفهان

• چشم‌انداز ده ساله خانه ریاضیات اصفهان

• اهداف 10 ساله خانه ریاضیات اصفهان

• مطالعه نقش فعالیت‌های جانبی آموزشی در یادگیری ریاضیات در ایران

• سند مطالعه خانه ریاضیات اصفهان

• خانه ریاضیات اصفهان

رياضی خانه‌های رياضيات – اتصال ماری

 (ويرايش به زبان انگليسی  English Version )

دکتر اميدعلی کرمزاده، استاد دانشگاه شهيد چمران اهواز

تاريخچه گروه‌های آموزشی خانه‌های رياضيات ومسابقات رياضی

ميرزا جليلی، فصلنامه رشد آموزش رياضی

 

• سخن سردبیر

  زهرا گویا صفحه ۲

   مشاهده متن
• ریاضیات و شناخت

  آرتور هاید ترجمه: نرگس مرتاضی مهربانی صفحه ۴

   مشاهده متن
• بررسی چند نمونه عملی تحقیق عمل

  سپیده چمن آرا صفحه ۱۰

   مشاهده متن
• a چه آزاد است!

  امیرحسین اصغری صفحه ۱۵

   مشاهده متن
• به مناسبت درگذشت مندلبرات

  طه عزتی گلمایی صفحه ۲۰

   مشاهده متن
• یک دنباله چوب کبریتی و سه پاسخ

  مانی رضایی صفحه ۲۱

   مشاهده متن
• اندیشه های نادرست یا برداشت های نادرست!؟

  حمید دافعی صفحه ۲۳

   مشاهده متن
• چکیده ی گسترده رساله ی دکتری

  ابوالفضل رفیع پور گتابی صفحه ۲۵

   مشاهده متن
• هفته ملی آمار در ایران

  علی رجالی صفحه ۲۸

   مشاهده متن
• نقش تفکر آماری در زندگی روزمره

  محمدرضا مشکانی صفحه ۳۲

   مشاهده متن
• نرخ بیکاری و عوامل مؤثر بر آن

  قهرمان روغنی شهرکی صفحه ۳۶

   مشاهده متن
• تاریخچه ی گروه های آموزشی، خانه های ریاضیات و مسابقات ریاضی

  میرزا جلیلی صفحه ۴۰

   مشاهده متن
• تحقیق عمل بازتابی و بازتاب آن در آموزش دانشجو – معلمان ریاضی

  محسن یزدان فر صفحه ۴۴

   مشاهده متن
• گزارشی از کنگره ی بین المللی ریاضی دانان – حیدرآباد هند

  ابوالفضل رفیع پور گتابی صفحه ۵۰

   مشاهده متن
• بازتابی بر مشاهدات کلاس درس

  مونا تاروردی صفحه ۵۸

   مشاهده متن

نگرانی‌ها درباره عدم موفقیت دانش‌‌آموزان آمریکایی در مسابقات سراسری علوم و ریاضی گسترش یافت تا آنجا که مسئولان آموزش این کشور برآن شدند تا جهت کمک به ترویج یک فضای ماهر و بدیع، استانداردهای جدیدی ایجاد کنند. شرکت‌کنندگان در مجمع سالانه Robert Noyce Teacher Scholarship Program ، که توسط AAAS (انجمن پیشرفت علم آمریکا، American Association for the Advancement of Science) برگزار شد، استانداردهای قبلی در آموزش ریاضی را بررسی کرده و در جریان پروسه گسترش یک چارچوب مفهومی و استانداردهای نوین تراز شده آموزش علوم قرار گرفتند. استانداردهای جدید آموزش ریاضی [وب‌سایت –دانلود]  بهار امسال (2011) معرفی شدند و در حال گسترش و ثبت برای اواخر سال 2011 هستند و برای اولین بار شامل قسمت آموزش مهندسی هستند.

  Bruce Alberts ، سردبیر مجله علم (Science) می‌گوید : “در حال از دست دادن تعداد زیادی از دانشمندان آینده هستیم، تنها به این دلیل که علم بسیار مهیج‌تر از آن است که در کتاب‌های درسی به‌نظر می‌رسد. “

 Kaye Forgione ، از مؤسسه Achieve، می‌گوید : ” این استانداردها به گونه‌ای هستند که دانش‌آموزان بتوانند آینده خود را خلق کنند چه وارد دانشگاه شوند و چه نه.”

این استانداردها فراتر از حساب و مهارت‌های پایه ریاضی هستند به‌طوریکه شامل “استانداردهای عمل ریاضی” هستند. به عنوان مثال قابلیت‌های حل مسئله، سماجت و پایداری، استدلال، دقت و ظرافت، و دیگر عادت‌های ذهنی که مایلیم در دانش‌آموزان پرورش داده شوند.

انجمن تحقیقات ملی آمریکا  یک پیش‌نویس از استانداردهای جدید آموزش علم تهیه کرد و در تاریخ 12 July آنرا در دسترس عموم قرار داد تا همگان نظرات خود را تا تاریخ 2 August در این باره ابراز کنند.

   Jean Slattery ، از مؤسسه Achieve، می‌گوید : “استانداردهای آموزش علوم جدید باید پاسخگوی پیشرفتهای علوم تربیتی آموزش و پرورش، پیشرفت‌های سریع علوم و مهندسی و استانداردهای بین‌المللی باشد و تمرکز آن بیشتر بر ایده‌های اصلیی باشد که ارزش بیشتری در آموزش علوم دارند. علم در میان دانشی که حتی هنگام صحبت کردنمان در حال رشد است، زیاد می‌شود. و مدارس باید بر دانش و قابلیت‌های اساسیی که نیاز دارند متمرکز شوند. برخی از این استانداردهای نوین مربوط هستند به رهایی از زنجیر سواد علمی ، آمادگی برای ورود به دانشگاه، و توانمند کردن دانش‌آموزان در علم، تکنولوژی، مهندسی و ریاضیات. “

Bruce Alberts، خطاب به معلمان گفت : “هر کدام از شما باید بدانید عملکردتان چه نقش حیاتیی در آینده کشور دارد. در حقیقت کار شما بسیار مهم‌تر از آن است که حتی بتوانید تصور کنید. “

 

 هسته مشترک استاندارهای ریاضی آمریکا
 به سوی تمرکز و انسجام بیشتر

تجارب و فعالیت‌های  ریاضیات در اوایل دوران کودکی باید بر روی (1) اعداد (که شامل کل اعداد، عملیات، و روابط) و (2) هندسه، روابط فضایی و اندازه گیری، البته با تمرکز زمانی بیشتری بر روی اعداد نسبت به سایر مفاهیم، اختصاص داده شود. اهداف فرایند ریاضی باید در این محتوای ذکر شده، یکپارچه شود.

  —  یادگیری ریاضیات در دوران کودکی، شورای ملی تحقیقات، 2009

استانداردهای مرکب [از هنگ کنگ، کره و سنگاپور]  ویژگی‌هایی دارد که می‎تواند یک فرایند تعیین معیارهای بین المللی برای توسعه استانداردهای ریاضیات K-6 در ایالات متحده را آگاه سازد. اول، این استاندارد مرکب به یادگیری ریاضیات در موضوعات اعداد، اندازه‌گیری و مفاهیم هندسه با تاکید کمتری بر تجزیه و تحلیل داده‌ها و مواجهه کمی نسبت به جبر، تمرکز دارد. استانداردهای هنگ کنگ برای دوره کلاس 1-3 ، حدود نیمی از زمان را به اعداد اختصاص داده و تقریبا در تمام زمان باقی مانده به هندسه و اندازه گیری می‌پردازد.

— Ginsburg, Leinwand and Decker, 2009

 از آنجا که مفاهیم ریاضیات درکتاب‌های درسی [ایالات متحده]  ضعیف است، اغلب، نحوه ارائه بیشترمکانیکی است تا روشی ایده آل.  ما در هر دو نوع کتاب‌های درسی سنتی و غیر سنتی مورد استفاده در ایالات متحده نگاهی به موارد  این ضعف مفهومی خواهیم داشت.

— Ginsburg et al., 2005

 راه‌های بسیاری برای سازماندهی برنامه‌های درسی وجود دارد. چالش‌ها که البته در حال حاضر به ندرت اتفاق می‌افتد، برای جلوگیری از تحریف ریاضیات و جلوگیری از بی‌انگیزه شدن دانش آموزان است.

 — Steen, 2007

بیش از یک دهه تحقیقات آموزش ریاضی در کشورهایی با عملکرد آموزش ریاضی بالا؛ بیانگر این موضوع است که برنامه درسی ریاضیات در ایالات متحده آمریکا  به منظور بهبود پیشرفت ریاضی و رسیدن به دستاوردهای بیشتر، باید بطور قابل ملاحظه‌تری متمرکز و منسجم شود. فایل کامل